Region Badacsony

Wyróżniajace się w północnej części Balatonu, w basenie Tapolcy góry (Badacsony, Szent-György hegy, Szigliget, Tóti-hegy, Gulács, Csobánc, Abrahámhegy), bazalty pochodzenia wulkanicznego i falujące przy brzegu lustro jeziora wspólnie z otaczającym je krajobrazem są jednym z najlepszych i najciekawszych miejsc na świecie, które przyciąga tysiące turystów.

Wina tego regionu w doskonały sposób reprezentują warunki tej wspaniałej okolicy. Szlak Wina na Wyżynie Wulkanów, która od tysiącleci jest ojczyzną winogrona i wina, a w której według dawnych wierzeń dalej płonie ogień wygasłych wulkanów. Chłodne, zagadkowe piwnice na zboczach gór kryją „łzy wulkanów”.

Festiwal Winobrania w Badacsony jest imprezą regionalną znaną również na całym świecie, która u turystów wywołuje specyficzne przeżycia.

całkowity obszar regionu 4263 ha
według ewidencji gmin winnych 1790 ha
ilość miejscowości wchodzących w skład regionu 16

Już kilka tysięcy lat temu na tym obszarze kwitła kultura winogron. Klimat jest umiarkowany, bez skrajności. Niskie temperatury nie powodują szkód w plantacjach. Lata nie są gorące, ani zimy nie są zbyt srogie.

Na polach uprawnych przeważają gleby brunatne i gliniaste brunatne. Na bazaltowym podłożu ukształtowały się gleby zawierające substancje odżywcze z dużą ilością potasu, magnezu i mikroelementów. W regionie tym uprawia się niemal wyłącznie gatunki winogron białych (99%). Wśród 16 gatunków win produkowanych tutaj są wina tradycyjne (Kéknyelű, Olaszrizling, Szürkebarát), gatunki międzynarodowe (Chardonnay, Sauvignon, Rajnai rizling, Pinot blanc), a także nowsze, uszlachetnione gatunki (Zenit). Wśród gatunków winogron czerwonych mamy tu Cabernet Sauvignon, Pinot noir i Kékfrankos. W regionie produkuje się wina pełne aromatyczne o wybornym kwaskowym smaku. Wśród tych gatunków niemal w 70% produkowany Olaszrizling jest nadzwyczaj dobrze skomponowany, o posmaku gorzkich migdałów. Sprzedaje się również Szürkebarát ma intensywny i trwały aromat i często występuje w wersji na słodko. Znane wino Kéknyelű ma jałowy, gorzki, kwaskowy charakter.

Region Balatonfüred-Csopak

Wspaniała okolica przyciąga tysiące turystów. W regionie tym działają 4 stowarzyszenia wina pomagające gościom w orientacji. Jednoczą one producentów, ujednoliciły zasady próbowania wina, zbytu wina i przyjmowania gości. Nadany przez nich znak ochronny oznacza gwarancję jakości na wysokim poziomie.

Turyści obok wybornego wina mogą rozkoszować się naturalnymi, o historycznym znaczeniu, specjałami i panoramą Balatonu. „Najładniejsza piwnica Wyżyny Balatonu” – takim tytułem może się poszczycić gospodarz z Csopak. Ciekawostką Balatonfured i okolic jest to, że do poszczególnych piwnic można dostać się kolejką.

Jest to jeden z regionów wyróżniających się wybornym winem, gdzie uprawa winorośli i wyrób wina liczy prawie 2000 lat. O początkach kultury winogron na Węgrzech świadczą zabytki piśmienne.Zaczęła się jeszcze w czasach celtyckich, po których przyszli Rzymianie, a potem Awarowie.

Ten historyczny region winny znajduje się w północno-wschodniej części Balatonu, od Alsóors do Zanka, gdzie równolegle do jeziora ciągnie się pasmo gór. Znaczenie Balatonfured wzrosło, kiedy stało się własnością Opactwa Tihany w 1211 roku. Poziom, na jakim znalazła się kultura winogron i piwnice zawdzięczano księżom i zakonnikom, którzy pracowali na to kilkadziesiąt lat zapobiegając tym samym rozwojowi innych regionów. W czasach panowania Turków zaniechano uprawy, zaś w XVIII w. ponownie nastąpił jej rozwój. Natomiast w XIX w.  Balatonfured stało się najważniejszym miastem Balatonu, gdzie organizowano wykwintne bale z okazji świąt państwowych, na których bawiono się popijając doskonałe wina białe. Dzisiaj jest ono centrum regionu, a od 1987 roku nosi tytuł „Międzynarodowego Miasta Winogron i Wina”

całkowity obszar regionu  6445 ha

według ewidencji gmin winnych  2143 ha

ilość miejscowości wchodzących w skład regionu 24

Od 1999 roku region składa się z 2 części: Balatonfured-Csopak (17 miejscowości) i Zanka (7 miejscowości). Klimat regionu jest umiarkowany, bez skrajności.Po stosunkowo łagodnej zimie wcześnie przychodzi wiosna. Lata nie są zbyt gorące, potem przychodzi jesień – zwykle długa, pogodna i sucha. Średnia roczna temperatura wynosi około 10C; ilość słonecznych godzin przekracza 2000. Na powierzchni Balatonu odbija się duża ilość promieni słonecznych, co wywiera korzystny wpływ na klimat, powodując, że w okolicy jeziora jest on śródziemnomorski.

Gleby tego regionu są zróżnicowane. Ukształtowały się one na czerwonym piaskowcu z okresu permu, kamieniu wapiennym z triasu, dolomicie, bazalcie i tufie bazaltowym. Rendziny i gleby brunatne ukształtowały się na piaskach i glinie pannońskiej, a także na margieli i lessie. Czerwony kolor gleby występujący w Balatonfured i okolicy daje piaskowiec z okresu permu. Świadczy to o dużej zawartości tlenku żelaza.

Obecnie w obu częściach regionu w pierwszym rzędzie uprawia się gatunki winogrona białego takie jak: Olaszrizling, Chardonnay, wino muszkatułowe Ottonel, Rajnai rizling, Rizlingszilvani, Szurkebarat, Juhfark, Pinot blanc, Sauvignon, Tramini i Zenit. Na niektórych plantacjach, głównie w okolicach Tihany uprawia się gatunki dające wino czerwone (Cabernet franc i sauvignon, Kekfrankos, Merlot i Zweigelt). Wina tego regionu w porównaniu do win z Badacsony są nieco łagodniejsze, o wybornym zapachu, osobliwym aromacie. Wielu cechy te przypisuje zwłaszcza działaniom gleby.

 

Region Kunság

To największy region na Węgrzech. Obszar między Cisą a Dunajem przyciąga turystów bogatą ofertą (agroturystyka, jazda konna, polowanie, imprezy kulturalne przez cały rok). Tutejsze wina słusznie noszą nazwę „wina na każdy dzień”, ale w święta również można doznać rozkoszy kulinarnych. Stowarzyszenie Szlaku Wina jest wsparciem dla turystyki i kultury tego trunku. Dzięki niemu możemy poznać region i docenić jego walory. W sposób łatwy i przyjemny dowiemy się czegoś o winie białym i różowym w centrum regionu – Kecskemét, którego niezliczone zabytki są doskonałym punktem wyjścia na 4 strony świata dla wędrujących szlakiem wina.

całkowita powierzchnia regionu – 104962 ha
według ewidencji gmin winnych – 29544 ha
ilość miejscowości należących do regionu – 97

Historia uprawy winorośli w tym regionie sięga wieków średnich. Po najeździe tureckim i po wystąpieniu plagi filoksery nastąpił wielki rozkwit uprawy winogron i produkcji wina. Rozwój winnic na wielką skalę nastąpił w latach 1961-65.

Obecnie w skład regionu wchodzi 8 części. W okresie wegetacji jest ciepło, nasłonecznienie jest dobre. W okresie spoczynku, a także wiosną mróz może spowodować zniszczenia. Większość gleb piaszczystych jest wapienna, uboga w substancje odżywcze. Na najwyższych pagórkach gleba jest najlepsza, ale możemy też spotkać małe wydmy i piasek lotny. Region jest ubogi w opady. Za każdym razem trzeba się liczyć z suszą.

Dwie trzecie produkcji regionu to wyrób białego wina. Wśród nich są gatunki tradycyjne, ale dzisiaj uprawia się też takie gatunki jak Ezerjó, Kövidinka, Izsáki i nowsze – mrozoodporne (KunIeány, Bianca, Csilám, itp.); gatunki wyborne (Rajnai rizling, korzenne Cserszegi, Chardonnay, itp.). Niemal każdy gatunek winogron czerwonych można uprawiać w tym regionie, zwłaszcza dobrze znana Kiskörös Kadarka. Ale dzisiaj poszukiwane są też jeszcze inne gatunki win dobrej jakości.

Wina przygotowywane z tradycyjnych gatunków są zwykle lekkie i łagodne. Nieraz z takich gatunków jak Izsáki, , KunIeány itp. przygtowuje się doskonały szampan. Szczepy czerwonego winogrona dają aromatyczne, czerwone wino (Cabernet sauvignon i franc, Kékfrankos, Zweigelt, itp.)

 

Region Ászár-Neszmély

Plantacje na zboczach pasma gór Bakońskich, Wyszegradzkich, Gerecse i Vértes są pod ochroną. Można tu spotkać całe wyżyny porośnięte przez winogrona. Cudowna okolica przyciąga turystów. Wina wyprodukowane tutaj mają żywy, wyśmienity, kwaśny smak, przyjemnie intensywny aromat elegancki wygląd.

całkowity obszar regionu 7407 ha
według ewidencji gmin winnych 1485 ha
ilość miejscowości wchodzących w skład regionu 23

Prawdopodobnie pierwsze krzewy winorośli były uprawiane w czasach Cesarstwa Rzymskiego. W Średniowieczu kultura winogron kwitła w okolicy Neszmély i Dunaalmás, gdzie gościli tacy królowie jak Zygmunt, Władysław, Władysław V). W późniejszych latach dworska i pańszczyźniana uprawa winorośli i wyrób win zagwarantowała okolicy renomę. Obecnie wino produkuje się w dwóch oddzielnych rejonach Ászár (8 miejscowości) i Neszmély (15 miejscowości).

Warunki klimatyczne regionu są umiarkowane. Zimy nie są zbyt srogie, a lata zbyt gorące. Ilość opadów deszczu w tej okolicy jest optymalna. Różne typy gleb w tym regionie ukształtowały się na bazie lessu. Oprócz gleb brunatnych są tu również rędziny.

Wśród tradycyjnych win tego regionu należy wymienić : Ezerjó, białe wino Mézes, Budai zöld, Dinka-félék. Obecnie produkuje się tutaj wina znane na świecie (Chardonnay, Sauvignon, Szürkebarát) i kilka gatunków węgierskich win wybornych (Olaszrizling, Leányka i gatunki aromatyczne tj.: Tramini, korzenne wino Cserszegi, Királyleányka i Rizlingszilváni). W okolicy Ászár nadal produkuje się Ezerjó. W rejonie Neszmély na nowo odżywa uprawa winogron dających wino czerwone, a wśród nich na uwagę zasługuje Cabernet sauvignon.

Regiony winne

 

Region Csongrád
Bliskość Cisy i Szegedu, atrakcje turystyczne, piękno naturalne tej okolicy przyciągają turystów w te strony. Najpiękniejsze miasto Południowej Równiny Węgierskiej – Szeged wabi gości licznymi programami kulturalnymi. Programy kulinarne, Festiwal Wina w znacznym stopniu pomagają w poznaniu i rozpowszechnianiu win tej prowincji.
Centrum regionu – Csongrád – położone jest u styku Cisy i Körös. Na szlaku wina gospodarze częstują gości czerwonym, owocowym winem, a także domowej roboty kiełbasą i serami. Park Historyczny w Opusztaszer prezentuje zainteresowanym tradycje ludowe. Natomiast Teatr pod Gołym Niebem w Szeged wabi gości przyjemną rozrywką w letnie wieczory.
Całkowita powierzchnia regionu – 14275 ha
Według ewidencji wspólnot winiarskich zwanych gminami winnymi – 1770 ha
Ilość miejscowości należących do regionu – 16
Tradycja uprawy winogron i produkcji wina liczy ponad 100 lat. Już przed najazdem turecki (XIV – XV w.) znano i transportowano wino. W tym czasie powstały charakterystyczne dla tego regionu kompozycje gatunków (Kövidinka, Kadarka, Ezerjó, Piros szlanka, itp.), które istnieją do dziś.
Dzięki warunkom klimatycznym, zwłaszcza ciepłocie i dużemu nasłonecznieniu region wyróżnia się od klimatu Wielkiej Równiny Węgierskiej. Wyraźnie ciepły region i nadzwyczaj bogaty w światło słoneczne jest uważany za urodzajny, ale jest ubogi w deszcze. Zimy są często srogie i bez pokrywy śnieżnej. Pagórkowate ukształtowanie terenu jest łagodnie pofalowane lub monotonnie płaskie. Ziemia nad Dunajem jest piaszczysto-wapienna o charakterze próchniczym lub czarnoziemu, natomiast w Dolinie Cisy gleby mają kwaśny odczyn.
Z tradycyjnych gatunków (np. Kövidinka) produkowane są tutaj wina stołowe o nieco subtelnym, świeżym smaku. Wyborne gatunki białych winogron (Chardonnay, Rajnai rizling, Olaszrizling, Zöld veltelini), jak również gatunki czerwonych (Kadarka, Cabernet franc i sauvignon, Kékfrankos) są odpowiednie do produkcji wina. Bardzo znane wina, o dźwięcznej nazwie to Csongrádi Kadarka (Kadarka z Csongrád) i Pusztamérgesi Olaszrizling (Olaszrizling z Pusztamérges).

Region Hajós-Baja

Region ten jest jedną z twierdz turystyki wina. Piwniczki w Hajós znane są od dawna. Wabią one nie tylko atrakcjami, ale i winami doskonałej jakości. Przyjeżdżają tu tysiące gości  nie tylko z Węgier, ale i z zagranicy. W regionie tym produkowane są wyborne wina pełne czerwone. W gastronomii są dopełnieniem kuchni niemieckiej i węgierskiej.

Związek Szlaku Winnego powstał w celu rozpowszechniania win z poszczególnych regionów, dla pokazania: naturalnego piękna tych regionów i cudownych przeżyć, które udzielają się gościom odwiedzającym te okolice. W czasie wędrówki szlakiem wina goście mogą zasmakować tradycyjnej wiejskiej gościnności, wziąć udział w krajowych zawodach jeździeckich. Mogą też zawitać do Baja, gdzie w „święto Halászlé” (święto Zupy Rybnej) w ponad 2000 kociołkach gotuje się arcydziało kuchni węgierskiej.

całkowita powierzchnia regionu 14873 ha

według ewidencji gmin winnych 1681 ha

ilość miejscowości należących do regionu 12

Kiedyś obszar ten stanowił część Winnego Regionu Wielkiej Równiny Węgierskiej. W 1990 roku zmienił nazwę na Hajós-Vaskúti. Obecną nazwę otrzymał w 1998 roku. Tradycja uprawy winorośli i produkcji wina liczy ponad 100 lat. Zniszczenia dokonane przez Turków w znaczący sposób zmniejszyły obszar winnic, następnie wraz z nastaniem niemieckojęzycznego osadnictwa nastała uprawa winogron z większym rozmachem. Drugi z kolei wielki rozkwit miał miejsce po pladze filoksery, podczas gdy trzeci nastąpił w latach 1961-65, kiedy to rozwinęła się uprawa winogron na wielką skalę.

Tutaj, podobnie jak na południu Równiny są cieplejsze lata, z dużą ilością słońca. Ilość rocznych opadów deszczu jest wystarczająca. W części równinnej tego regionu istnieje niebezpieczeństwo szkód wyrządzonych przez mróz  (zimą, wiosną, jesienią). Winogrona są uprawiana na lepszej jakości glebach piaszczystych (piasek zmieszany z lessem, piasek z próchnicą), ewentualnie na czarnoziemach. Urodzajne gatunki winorośli dające czerwone wino stanowi 40% upraw regionu. Spośród tradycyjnych gatunków obecnie uprawianych należy wymienić Kadarkę, Kövidinkę, Izsáki, Ezerjó dające białe wino. Spośród kolejnych 20 gatunków należy dodać tzw gatunki „międzynarodowe” („światowe”) (Chardonnay, Sauvignon, Cabernet franc i sauvignon, Merlot), gatunki dające wina wonne (Tramini, wino muskatułowe Ottonel muskotály, wino korzenne Cserszegi), wina cierpkie (Kunleány, Rajnai rizling – reński rizling) i gatunki tzw „hungaricum” (Olaszrizling – włoski rizling, Hárslevelű – z dodatkiem liści lipy).

Z tradycyjnych gatunków win produkuje się tutaj wina stołowe; z wybornych gatunków natomiast wina liczące się na rynku.

 

Kronika węgierskiego wina

Winogrona i wino są częścią kultury ludzkiej. Kiedy ponad 5000 lat temu winogrona przybyły z Azji Środkowej podbijając świat, Węgrzy jeszcze nie mieli swojej obecnej ojczyzny. Przodkowie Węgrów szukając swojego państwa zapoznali się z produkcją wina i z rozkoszą spożywania tego trunku. Świadczy o tym stwierdzenie, że słowo „bor” (wino) różni się od powszechnie znanego łacińskiego „vinum”. W znacznej części jest wyrażeniem fachowym z dziedziny winiarstwa, nie pochodzącym ani z łaciny ani z języka tureckiego (szőlő, csiger, seprő, ászok, szűr).
800-500 r p n e – na podstawie wykopaliska pestek winogron znalezionym w urnie w grobowcu stwierdzono, że Celtowie, którzy mieszkali w okolicach Scarbantia (Sopron) i Alisca (Szekszárd) zaimowali się uprawa winogron.
14-9 r p n e – prowincja Pannonia jest podbita przez Rzymian, którzy już wtedy zajmowali się uprawą winogron w Szerémség (Sismium), Pécs (Sopianae), Szombathely (Savaria), Sopron (Scarbantia), Szekszárd (Alisca), Őszőny (Brigetio) i w okolicach Balatonu.
92 r n e – cesarz Domitius wydając rozporządzenie nie dopuszczając tym samym do powstania osiedli winnych w Pannonii.
276-282 – według pisarza rzymskiego (Sextusa Aureliusa Victora) cesarz Probus – potomek rodziny rządzącej w Szerémség, posiadającej winnice – w pannońskim mieście Sirmium z pomocą wojska odwodnił bagniste tereny i zasadził winogrona w tym miejscu.
990 r – po przyjęciu chrześcijaństwa węgierscy winiarze postępowali według wzoru europejskiego. Mnisi rozpowszechniali dookoła chrześcijaństwo, wiedzę na temat wyrobu wina, technikę uprawy wina.
996 r n e – książę Géza założył klasztor benedyktyński w Pannonhalma, na górze św. Marcina.
1031 r – Pierwszy król Węgier, św. Stefan, skierował zażalenie swojemu synowi dotyczące jego wiedzy na temat wina: „…daj czasem pić cierpkiego wina, które zwraca uwagę twojej mądrości na moje nauki.”
1075 r – Opactwo św. Benedyktyna założone przez króla Gézę I wydaje list wspominający o ogrodach Alpár i Kürt znajdujących się w dzisiejszym regionie Kunság.
1200 r – wydanie rozporządzeń określających osiedla winne, ukształtowały się gminy winne (promontumy – cyple) i zalążki regionów winnych.
1242 r – Béla IV sprowadził osadników włoskich, walońskich i niemieckich na opuszczonych terenach.
1444 r – Serbowie uciekający przed ekspansją turecką rozpowszechniali wyrób czerwonego wina, narzędzia potrzebne do tego celu i proces wyrobu.
1486 r – w Tordas została przygotowana jedna z najwcześniejszych organizacji ziemiańskich dotycząca gmin winnych.
1631 r – duchowny Laczkó Máté z Szepsi wyprodukował pierwsze tokajskie ászu według stuletniej tradycji. Wina z Tokaju uzyskują międzynarodowe uznanie.
1742 r – pojawia się pierwsza Księga Winogrona (Szőlő Jövésnek Könyve)
1825 r – w Pozsony zostaje wybudowana pierwsza fabryka szampana
1875 r – plaga filoksery niszczy plantacje na obszarze 1200 ha. Po tej dacie zostaje wprowadzony program zwany I Rekonstrukcją Winnic. Jednocześnie stał się on słupem milowym w odnowieniu się uprawy winogron.
1893 r. – Weszła w życie pierwsza ustawa winna.
1894 r. – Uchwalono pierwszą ustawę o wspólnocie winiarskiej, o zasięgu krajowym.1901 r – w Budafok rozpoczęła działalność pierwsza węgierska szkoła mistrzostwa winnego.
1920 r – na mocy traktatu z Trianon Węgry tracą 1/3 regionów winnych i 2/3 konsumentów wina.
1945-1990 – okres zmian poglądów. Przekształceniu uległa administracja, przestały istnieć gminy winne. Hatály utraciło swoją ustawę dotyczącą wina. Zarządzanie plantacjami częściowo pozostała w prywatnych rękach. Uprawa winogron, jego przerób i dystrybucja wina została scentralizowana. W tym okresie wielkie przedsiębiorstwa będące własnością państwa wprowadziły na rynek 85 % wina.
1962-63 – program II Rekonstrukcji Winnic, w ramach którego przyszła kolej na plantacje winogron liczące ponad 10.000 ha.
1970 r – duże zainteresowanie eksportem wina; znalazło się ono na stołach konsumentów z ponad połowy krajów Europy Wschodniej.
1990-2000 – na początku dziesięciolecia nastały gruntowne zmiany polityki krajowej i międzynarodowej. Zniknęły lub zostały zmienione wcześniej określone rynki Europy Wschodniej. W czasie prywatyzacji przekształceniu uległy zakłady państwowe, w prywatne ręce trafiły plantacje. Nowych sposobów rozwoju technologicznego trzeba było szukać w dziedzinie kontroli i regulacji sektorów.
1994 r – wprowadzono ustawę dotyczącą gmin winnych, rozpoczęła się reorganizacja systemu gmin winnych.
1997 r. – Weszła w życie kolejna ustawa winna. Wprowadzono międzynarodowe przepisy dotyczące gwarancji pochodzenia, uzupełnione o specyficzne elementy węgierskie. Świadectwo pochodzenia winogron i wina towarzyszy trunkowi na drodze od producenta do konsumenta.
2000 r – wprowadzono akcyzę

Węgry – kraj winogron i wina

Węgierska uprawa winogron i produkcja wina liczy tysiąc lat. Na straży tych tradycji stoją współcześni winiarze – uprawiający winogrona i produkujący wino. Wino to jeden z głównych elementów zarówno węgierskiej historii, kultury i gastronomii. Przez stulecia kultura winogron i produkcja wina przeżywała ciężkie czasy, ale zawsze stawała na nogi. Dzisiaj dogodniejsze warunki ekonomiczne i społeczne między produkcją wina a jego spożyciem zaczynają się budzić z blisko 40-letniego snu. Obecnie na Węgrzech, na 93000 ha uprawiane są winogrona. Dzięki temu Węgry zajmują miejsce wśród 25 pierwszych państw świata. Produkcja wina wynosi 3,5-5,5 mln hektolitrów rocznie, a Węgrzy spożywają 30-32 litry tego trunku w ciągu roku. To zalicza kraj do pierwszej piętnastki. Trzy czynniki są charakterystyczne dla jakości wina: otoczenie (klimat, pagórkowaty teren i gleba), uprawiane gatunki i efekty ludzkiej ingerencji (uprawa winogron, winiarstwo jako nauka, rynek, kultura, tradycja). Wpływ osobliwego klimatu Węgier dobrze widać na przykładzie wahań produkcji wina. Klimat Zagłębia Karpackiego jest głównie kontynentalny, ale w dużej mierze miesza się też z klimatem atlantyckim i śródziemnomorskim. Ma to również wpływ na jakość wina: w roku z dużą ilością opadów można otrzymać raczej gorzkie i kwaśne wino, podczas gdy w cieplejszym i bardziej suchym roku – wino ostrzejsze i wyraźniejsze. Warunki klimatyczne sprzyjają produkcji wina białego, co stanowi 3/4 całkowitej produkcji wina. Osobliwy krajobraz Węgier, gleba i zróżnicowanie terenu również mają wpływ na jakość wina. Stoki gór i tereny pagórkowate wabią nie tylko widokami, ale i winem.
Góry w północnej części Balatonu czy piękne Somló to przykłady niegdyś czynnych wulkanów – dzisiaj są doskonałym miejscem pod uprawę winogron. Less, tak jak w Szekszárd, jest jedną z charakterystycznych gleb w tym regionie. To również daje popularne wina. Na piaskach Wielkiej Równiny Węgierskiej konsument może zapoznać się z winami, które dojrzewają szybciej. Naturalnie, nie można zapomnieć o Tokaju, gdzie wzajemny wpływ klimatu, gleby i ukształtowania terenu uzupełnione procesem produkcji wina nadaje wyjątkowy charakter znanym winom tj. aszú i szamorodni. Wina znane jako „hungaricum” są jeszcze mało znane zagranicą, ale wciąż lubiane przez kobiety. Wśród nich są takie białe wina jak: Olaszrizling, Hárslevelű, Furmint, Juhfark, Kéknyelű; wśród czerwonych Kékfrankos czy Kékportó. Obecnie podejmowane są liczne starania, aby w niedalekiej przyszłości wielkie przedsiębiorstwa zaczęły na nowo produkować takie znane gatunki jak Kadarka. Obecnie na Węgrzech są 22 prowincje z winem. Różnią się one w znacznej mierze wielkością, położeniem geograficznym i charakterem win. U podnóży Tokaju mamy aszú; Eger i Szekszárd są domem bikavér. Powstanie i przechowanie win tego regionu zawdzięczamy pokoleniom winiarzy. W ważnych, znaczących regionach z winem, podobnie jak u europejskich partnerów, uprawa winogrona i produkcja wina była bardziej uregulowana już od końca Średniowiecza. U podnóży Tokaju w XVII i XVIII w., w jednym z pierwszych regionów na świecie, wprowadzono ustawę regulującą miejsce uprawy winogrona i warunki produkcji wina. Obecne usługi producentów, a także system gmin winnych również ma swoje korzenie w średniowiecznych instytucjach. Wino ściśle wiąże się z kuchnią i kulturą Węgier. Podstawą życia w regionie było wino. Imprezy mające na celu pokazanie i utrzymanie tradycji regionu są związane z winem (festiwale winobrania, wystawy wina, wydarzenia kulturalne), które często wiążą się z poszczególnymi świętami (np. Dzień św. Urbana, Dzień św. Marcina). Również imprezy regionalne i krajowe mają znaczenie i należą do ulubionych (Budapesztański Festiwal Wina). Takie imprezy są dobrą okazją do poznania win i ich producentów. Powstanie nauki o winie i zainteresowanie winem pokazuje powstanie lokalnych i krajowych organizacji winnych, które nie dotyczą uprawy wina i produkcji winogrona (tj. wspólnoty/gminy winne; stowarzyszenia). W coraz większej ilości obsługują one konsumentów i miłośników wina (kluby wina, organizacje przyjaciół wina). Działa coraz więcej domów wina, które poza edukacją regionalną zapoznają gości z winami, służą organizowaniem imprez, wyjść na szlaki wina i na stacje na tych szlakach. Podobna instytucja działa w Budapeszcie. W historycznym otoczeniu (zamek w Budzie) wita się gości produktami pochodzącymi ze wszystkich regionów winnych w kraju. Na początku lat 90-tych XX w. nastąpiły zmiany społeczne i ekonomiczne, które nie pozostawiły sektora winnego nietkniętego. Prywatyzacja i działania umożliwiające otrzymanie odszkodowania zwiększyły rolę rodzinnych winnic i zakładów produkujących wina. W niektórych regionach (Somló, okolice Balatonu) ostatnio motorem jest nie produkcja wina, ale turystyka winna. Niemal we wszystkich regionach rozbudowywane są szlaki nie tylko dla zainteresowanych winem, ale dostarczające innych rozrywek – dające duże możliwości (odpoczynek nad wodą, jazda konna, polowanie). Przeobrażenie rynku można dobrze zobaczyć we wzroście popytu na lepsze, droższe wina. Węgierscy konsumenci na nowo „odkryli”, coraz lepiej „poznają wina”, stają się bardziej wymagający. Wino na Węgrzech przeżywa renesans, co widać na każdym poziomie kultury wina(produkcja, handel, konsumpcja). Handel winem można zmierzyć zwłaszcza w podaży tego trunku w sklepach i w rozwoju turystyki wina. Sławę węgierskich win powiększają międzynarodowe zawody winne, których uczestnicy sięgają wysokich miejsc. W ubiegłych latach węgierscy winiarze zdobyli liczne złote medale w Bordeaux, Brukseli, Nowym Jorku i Londynie.